محمد يوسف واله قزوينى اصفهانى

472

خلد برين ( فارسى )

نازك‌كاريها ممتاز بود و او نيز خدمت كتابخانهء اسماعيل ميرزا مىنمود . اما آنان كه در فن تذهيب يگانهء روزگار خود بودند يكى از ايشان مولانا حسن بغدادى است كه كارش در ميان امثال و اقران حكم مهر درخشان به ساير سيارگان داشت و به سايهء سحرپردازى ، انگشت رد بر بدايع طرازى مولانا يارى كه بالانشين انجمن نازك كارى است مىگذاشت و استادان نادره كار كه در اين فن ، مسلم روزگار بودند در اين دعوى تصديق وى مىنمودند . در اواخر زمان خاقان جنت مكان از بد معاملگى ابناى زمان به تقليد مهر مهر آثار آن حضرت جرأت كرده حسب الفرمان و الا محبوس و مؤاخذ گرديد و با آن كه منظور نظر خاقان دادگر آن بود كه به جريمهء اين غلطكارى دست او را از دامن بدايع نگارى كوتاه كند اما چون زيب و زيور روضهء منور و بقعهء معطر كربلاى معلى به چابكدستى خامهء آن هنرور صورت‌پذير شده بود از سياست وى اغماض و مقرر فرمود كه خدمتش را از آن جرأت توبه دادند و روزگارش به كام و ناكام مىگذشت تا او نيز از عملهء كتابخانهء اسماعيل ميرزا گشت . و پسرى داشت كه در فن تذهيب و تصوير قدم بر قدم پدر مىگذاشت . ديگر از مذهبان نادره كار مولانا عبد الله شيرازى است كه قلم قدرتش در اين كار ، ممتاز روزگار و از ملازمان سلطان ابراهيم - ميرزا بود . چون بنا بر رعايت صلهء ارحام ، تيغ انتقام اسماعيل ميرزا شاهزاده را از ميان برداشت مولانا قدم خدمتگزارى به كتابخانهء اسماعيل ميرزا گذشت . و بجز اين نادره كاران در آن زمان از نقاشان و مذهبان مانند محمدى بيك هروى و نقدى بيك كوسه « 1 » و غير ايشان بسيار بودند كه ذكر ايشان مناسب سياق اين اوراق نيست .

--> ( 1 ) - در عالم آراى عباسى قصرى بيك كوسه .